پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش  بشر شناسی

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید متن کامل این پایان نامه اقدام نمائید.

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

لوگوی دانشگاه تهران--

دانشگاه تهران

دانشکده علوم اجتماعی

گروه بشر شناسی

پایان نامه کار شناسی ارشد

 

تحول گفتمان ادبی دو نسل از داستان نویسان معاصر ایران

 با تاکید بر جنسیت نویسندگان

 

استاد راهنما:دکتر ابراهیم فیاض

استاد مشاور :دکتر یحیی مدرسی

پژوهشگر: 

چکیده :

مساله زبان و جنسیت چندی می باشد که در تحقیقات زبان شناسی و بشر شناسی وارد شده و علایق مطالعاتی را به خود جلب کرده می باشد .در این مباحث جنسیت کاربران زبان در نحوه به کارگیری و تصرف در زبان مطالعه می شوند. این رساله  ادبیات را با تمام الزامات ادبی خود به عنوان ،روایتی از زبان در نظر می گیرد و باوارد کردن متغییر جنسیت در دو نسل از نویسندگان  به تحلیل مورد نظر دست می زند.در این رساله با بهره گیری از روش تحلیل گفتمان و وارد کردن گویه های ادبیت مکتب فرمالیسم ،2جفت  متن ادبی در فاصله 40 ساله مطالعه شده اند تا ویژگی های جنسیتی و ادبی شان استخراج گردد.این رساله به این مساله پرداخته که ویژگی های آثار زنان و مردان در حیطه هایی زیرا میزان حرکت در معیارهای ادبیت متن،خروج از  واژگان خارج از زبان معیار مانند به کارگیری واژگان قدیمی،واژگان بومی ،خلق واژگان جدید و یا نزدیکی به جریان های مرکزی زبان و فرهنگ مانند بهره گیری از اصطلاحات و ضرب المثل ها در دو نسل از نویسندگان و با در نظر داشتن جنسیت نویسندگان چگونه می باشد .حاصل مطالعات نشان می دهد که در متون مورد مطالعه ،مردان بیشتر از زنان به جریان های ادبی سازی متن نزدیک نشده اند اما این کار را  به شیوه متفاوتی از زنان انجام داده اند؛مردان بیشتر از زنان به دشوار نویسی روی آورده اند ،در حالی که متون زنان در عین حفظ کردن معیارهای ادبیت ،روان تر هستند. این نکته نیز گفتنی می باشد که حرکت  دو نسل از نویسندگان در طول زمان در جهت نزدیکی به یکدیگر بوده می باشد . یعنی نویسنده مرد نسبت به نویسنده هم جنس خود در نسل قبل  از قواعد دشوار نویسی فاصله گرفته و نویسنده زن نیز نسبت به نویسنده هم جنس نسل قبل خود از روان نویسی دور شده می باشد. در حیطه واژگانی در دو نسل ، زنان بیشتر به واژگان زبان منطقه ای و بومی و مردان بیشتر به واژگان زبان معیار وفادار مانده اند. در زمینه خلق واژگان جدید تفاوتی در  دو جنس دیده  نشد.در زمینه  به کارگیری دشواژه ها ، نسل دوم ،کمتر از نسل قبل خود از این واژگان بهره گیری کرده، گرچه موضوعات این دشواژه ها با یکدیگر متفاوت می باشد .در مجموع می توان چنین نتیجه گرفت که نویسندگان زن و مرد درطول زمان از ویژگی های افراطی تر نسل قبل خود فاصله گرفته و در جهت مشترکی حرکت  می کنند ،هرچند که نقطه شروعشان متفاوت می باشد .

واژگان کلیدی:

زبان ،زبان زنانه ،زبان شناسی اجتماعی،جامعه شناسی زبان،ادبیات ،رمان،جنسیت ،تحلیل گفتمان،تحلیل انتقادی گفتمان

فهرست مطالب

 

فصل اول کلیات

 1-1مقدمه

 -1-2موضوع پژوهش

-1-3 اهميت و ضرورت تحقيق:

-1-4-پرسش های پژوهش

 1-5-روش پژوهش

-1-6استخراج گویه ها

 1-7-اهداف پژوهش

1-8مروری بر تحقیقات پیشین

فصل دوم

1-2-تاریخچه مفاهیم

2-2-دوره های ادبی

2-3-ظهور نویسنده های زن

2-4-. گام‌هاي اوليه

2-5-. هموار كردن راه

2-6- رهسپار راه‌هاي تازه

فصل سوم

1-3-ادبیات زنانه

2-3-زبان زنانه

3-3-زبان شناسی اجتماعی

4-3-تفاوتهای زبان زنان و مردان

1-4-3رویکرد توصیفی نسبت به زبان زنان

2-4-3رویکرد توصیفی نسبت به زبان زنان

5-3-هلن سیکسو(Helen Cixous)

6-3-ژولیا کریستوا

7-3-تحلیل گفتمان

1-7-3زبان شناسی

8-3-خاستگاه های نظری تحلیل گفتمان

1-7-3زبان شناسی

2-8-3-ظهور نظریه توانش زبانی چامسکی

3-8-3- نظریه کنش گفتاری

4-8-3- نظریه استنباطی گرایس

9-8-3 قوم نگاری گفتار

9-3نقد ادبی

1-9-3فرمالیسم

2-9-3نشانه شناسی ،ساخت گرایی و ما بعدساخت گرایی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

3-9-3-نقد سیاسی

10-9-3 هرمنوتیک

-11-9-3میشل فوکو

10-3-تحلیل انتقادی گفتمان چیست ؟

11-3اهداف تحلیل گفتمان

تحلیل انتقادی گفتمان در علوم اجتماعی

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

3-12جنسیت و زبان

فصل چهارم

روش  شناسی

1-4انتخاب آثار

2-4تکنیک های گرد آوری اطلاعات

3-4گویه های مورد  بهره گیری

4-4-پرسشهای پژوهش

فصل پنجم

5-1- مقدمه

5-2- مشخصات داستانهای موردبررس

5-3-اختصار ای از داستانها

5-3-1شازده احتجاب

5-3-2چراغها را من خاموش می کنم

5-3-3نام ها و سایه ها

5-3-4-رمان  سووشون:

گفتارزنان و مردان در ادبیات داستانی

-4-1-دشواژه  یا تابوهای زبانی

داستان شازده احتجاب

5-4-3-سوو شون

-چراغها را من خاموش می کنم

5-5-کاربرد ضرب المثل

5-5-1 شازده احتجاب

5-5-2-نام ها و سایه ها

5-5-3سو وشون

5-5-4چراغها را من خاموش می کنم

5-6-قاعده کاهی سبکی

-6-1شازده احتجاب

شازده احتجاب1-9-5

2-9-5نام ها و سایه ها

سو وشون3-9-5

10-5قاعده کاهی گویشی

1-10-5شازده احتجاب

2-10-5نام ها و سایه ها

3-10-5سو وشون

4-10-5چراغها را من خاموش می کنم

فصل ششم

1-6-پاسخ به سوالات پژوهش

2-6-نتیجه گیری

منابع اصلی انگلیسی

منابع تکمیلی انگلیسی

منابع اصلی فارسی

منابع تکمیلی فارسی

1-1 مقدمه :

با رشد و گسترش شاخه های مختلف رشته زبان شناسی و افزایش شواهد و مدارک زبان شناختی که  بشر شناسان از نقاط مختلف جهان جمع آوری کردند ،  تفاوتهای زنان و مردان در بهره گیری از زبان کم کم مورد توجه قرار گرفت. این مدارک و شواهد همگی بر این نکته تاکید داشتند که زنان و مردان زبان را به شیوه متفاوتی به کار می گیرند. هر جنسی برای خود اصطلاحات ،واژه ها ،ممنوعیت ها ،تاکیدها و حتی اشکال  نحوی خاصی  را استعمال می کند که جنس مخالف از آن پرهیز می کند، انگاری هر جنسی گونهء زبانی خاص خود را دارد. جامعه شناسی زبان [1] از رشته هایی می باشد که کاربرد زبان را تحت تاثیر متغیرهای اجتماعی و مانند جنسیت  مطالعه می کند. این  رشته  مانند رشته های بین رشته ای[2] می باشد که حدود چهار دهه قدمت دارد و پیدایش آن به زمان تحقیقات لباو(1972)[3] در آمریکا و ترادگیل[4] در انگلستان (1980) بر می گردد.زمینه اصلی تحقیقات لباو گوناگونی های زبانی و توجیه آنها بر پایه متغیرهای اجتماعی بود. در کنار این مطالعات به تدریج جنبه های دیگر زبان که در ارتباط با عوامل اجتماعی،فرهنگی،سیاسی وتاریخی بود مورد توجه و مطالعه قرارگرفت (مدرسی1368:13).از دیدگاه زبان شناسان اجتماعی[5] ،زبان یک واحد ثابت و بدون تغییر نیست که تنها با مطالعه شکل انتزاعی آن بتوان به  شناخت آن نائل گردید (چنانچه در زبان شناسی زایشی چامسکی[6] این اتفاق  می افتد)  این دسته از محققان بیشتر از آنکه به زبان در شکل انتزاعی و ایده آل آن بپردازند،زبان را درسطح گفتار واقعی آن چیز که که در جامعه تحت تاثیر متغیر هایی زیرا جنسیت ،طبقه ،نژاد ،مذهب و.. شکل می گیرد، مطالعه می کنند. در نتیجه این تحقیقات مطالعات دیگری نظیر تحلیل گفتمان (و تحلیل انتقادی گفتمان ) [7] شکل گرفتند.  اين مطالعات نیز با پیش فرض بنیادی تاثیر گذاری  عوامل اجتماعی در زبان کار خود را آغاز می کنندولی به واحدهای زبانی فراتر مانند(متن) می پردازد واین تاثیر را تا آنجا ادامه می دهند که زبان را بازنمای ساختارهای اجتماعی که در آن تولید شده می باشد  می دانند.

اصطلاح تحلیل گفتمان  برای اولین بار  توسط زلیک هریس [8]( 1953) زبان شناس انگلیسی به کار برده گردید  و در دهه نود توسط نورمن فرکلاف[9](1992) به تحلیل انتقادی گفتمان تبدیل شده و به جایگاه شایسته خود دست پیدا نمود. تحلیل  انتقادی گفتمان  یک قطعه زبانی (اعم از گفتاری یا نوشتاری)را زیرا  یک متن[10] در نظر    می گیرد و برای تحلیل این متن به عوامل درون متن اکتفا نمی کند، بلکه با مطرح کردن تاثیر عوامل خارج از متن [11]به مطالعه  تاثیر و بازنمایی ساختار ها ی اجتماعی- ساختارهایی که در بر دارنده سلطه اجتماعی هستند- در متن مورد نظرمی پردازد.  سلطه اجتماعي ،فرايندي نيست كه در يك مقطع زماني خاص اتفاق بیافتد و تمام گردد ، بلكه به صورت مدوام در جريان می باشد و به علت همين سلطه آميز بودن آن هر لحظه بايد تكرار و تاكيد گردد. تنوع روابط  بشري  وقرار  گرفتن  انسانها در موقعيت هاي گوناگون کمک می کند که  تناقض اين نظام سلطه آميز عیان گردد.  (فر كلاف :1379؛112)پیش روی اين مقاومتها ؛ ساختار هاي سلطه آميز  زبان مي كوشند تا در جريان  مشروع سازي  اعمال  و تداوم  سلطه در روابط زباني واجتماعي را  پنهان كننند، روابطي كه در تاثیر متقابل از يكديگر قرار دارند.

اين مشروع سازي تنها از طريق  فرايند طبيعي سازي امور غير طبيعي وغير بديهي انجام مي گردد.(همان) وكار تحلیل انتقادي  اين می باشد كه  اين تحریف واقعيات را نشان داده و روابط حاكم بر متن را آشكار كند.

این رساله در حوزه زبان شناسی اجتماعی با  بهره گیری از  روش تحلیل انتقادی گفتمان یا به اختصار (CDA)به مطالعه تعامل زبان و جنسیت می پردازد و جنبه های مختلف گفتمانهای زنانه و مردانه را در ادبیات معاصر فارسی مطالعه می کند.

-1-2موضوع پژوهش:

این پژوهش از بین متغیرهای گوناگونی که بر گفتمان تاثیر می گذارند،خود را به دو  متغیر جنسیت و زمان  محدود  می کند تا از این منظر به مطالعه چهار اثر داستانی ،دو اثر در دهه چهل ودو اثر در دهه هشتاد بپردازد و تحول گفتمانهای ادبی را مطالعه کند. عنوان پژوهش حاضر « تحول گفتمان ادبی دو نسل از داستان نویسان معاصر ایران با تاکید بر جنسیت نویسندگان می باشد» می باشد .

-1-3 اهميت و ضرورت تحقيق:

در وجه  اهميت و ضرورت تحقيق  مي توان از دو جنبه عام وخاص سخن گفت.  اهميت عام  وكلي  پرداختن به اين مساله ، همان پرداختن به تمام مسائلي می باشد كه متغيير جنسيت را به عنوان عاملي موثر در تعاملات اجتماعي  و فرهنگي در نظر مي گيرندو براين عقيده هستند كه جنسيت عامل نا برابري وعدم توازن در روابط اجتماعي انسانهاست و با تنش زدایی از روابط دو جنس بخش مهمي از روابط بشري را تنش زدایی مي كند. گام براشتن به سوي دنيايي  كه هر چه كمتر به اين نابرابري ها آلوده باشد،توجيه گر ضرورت و اهميت اين تحقيقات می باشد.

و اما اهميت خاص اين تحقيقات (مطالعه بر  روي گفتمان ادبيات مكتوب)از ويژگي هاي زبان سرچشمه مي گيرد.:

1-زبان به عنوان گسترده ترين عرصه تعاملات بشري،جايي می باشد كه بيشترين تماسها ،برخوردها و ارتباطات  درآن رخ مي دهدو به خوبي بازنماي قواعد و ساختارهاي حاكم بر تعاملات بشري می باشد.

2-زبان به عنوان يك سيستم نشانه اي  به خوبي تن مي دهد تا دال و مدلولهايش كشف و نظام معنايي مستتر در ساختارهايش آشكار گردد.نظام معنايي كه مي كوشد جلوه هاي سلطه  آميز خود را  به عنوان امور بديهي و يا عقل سليم پنهان كند .

اهميت و ضرورت خاص  اين  تحقيق كه آن را در شكل كنوني اش مطرح مي سازد، ،مطالعه انتقادي زبان به مقصود كشف و آشكار كردن گفتمانهاي حاكم بر متون ادبی می باشد. گفتمانهايي كه به گفته فركلاف(1379) توسط ساختار هاي اجتماعي  تعيين مي گردد ودر حیات و تدوام این  ساختار ها تأثیر دارند.

-1-4-پرسش های پژوهش :

در این رساله پرسش های زیر مد نظر بوده اند:

  • آیا بین نثر داستانی  داستان نویسان زن ومرد ، از نظر به کارگیری دشواژه ها[12] تفاوتی نظاره       می گردد و اگر آری این تفاوت  با در نظر داشتن جنسیت نویسندگان چگونه می باشد؟
  • آیا بین نثر داستانی داستان نویسان زن ومردا ز نظر خلق و ایجاد واژگان جدید(قاعده کاهی واژگانی) تفاوتی نظاره می گردد و اگر آری این تفاوت با در نظر داشتن جنسیت  نویسندگان چگونه می باشد ؟

3- آیا بین نثر داستانی  ،داستان نویسان زن و مرد  از نظر بهره گیری از واژگان قدیمی (قاعده کاهی زمانی) تفاوتی نظاره می گردد و اگر آری این تفاوت با در نظر داشتن جنسیت  نویسندگان چگونه می باشد ؟

4-آیا بین نثر داستانی  ،داستان نویسان زن ومرد ا ز نظر نقض قواعد نحوی زبان تفاوتی نظاره می گردد و اگر آری این تفاوت با در نظر داشتن جنسیت  نویسندگان چگونه می باشد ؟

5-آیا بین نثر داستانی  ،داستان نویسان زن ومرد از نظر بهره گیری از ساخت یا گویشی خارج از زبان معیار (قاعده کاهی گویشی )تفاوتی نظاره می گردد و اگر آری این تفاوت با در نظر داشتن جنسیت  نویسندگان چگونه می باشد؟

1-5-روش پژوهش:

در دسته بندی عام روشهای مطالعه در بشر شناسی به دو دسته روشهای میدانی و کتابخانه ای ،  روش پژوهش این مطالعه در دسته  روشهای  پژوهش اسنادی یا کتابخانه ای جای می گیرد اما از این طبقه بندی عام که بگذریم روش پژوهش این رساله  تحلیل انتقادی گفتمان می باشد .این پژوهش با بهره گیری از اين روش و  در سه مرحله انجام گرفته می باشد :

-1-6استخراج گویه ها[13] :

در این مرحله گویه هایی که بتوانند بازنمای تفاوت گفتمانهای زنانه و مردانه در نثر ادبیات داستانی معاصر باشد ،گردآوری و تنظیم شدند.این گویه ها با سویه زبان شناسی اجتماعی و اغلب از گویه هایی که  نزد فرمالیستها به عنوان برجسته سازی(معیار ادبیت یک متن) دانسته می شوند ،برگزیده شدند.

– گرد آوری و تلخیص داده ها :

در این مرحله متون منتخب  برای استخراج گویه های مورد  نظر چند باره خوانی شدند . در این مرحله      داده های مورد نظر در جداولی اختصار و فهرست شدند.

-تحلیل و نتیجه گیر داده ها :

در این مرحله داده های استخراج شده با در نظر داشتن بنیاد های نظری رساله که مفصلا در بخش نظریه ها و  توضیح روش تحلیل گفتمان آمده اند، تحلیل شدند .

[1] Sociology of language

[2] interdisciplinary

[3] W.Labov

[4] P.Trudgill

[5] Sociolinguistics

[6] N.Chomsky

[7] critical discourse analysis

[8]Zelic Haric

[9] N.Fairkough

[10] context

[11] context of situation

[12] Taboo

[13] Item

از آنجا که این معادل اغلب در رشته جامعه شناسی به کار گرفته می گردد ،می توان با اندکی تسامح از شاخص نیز بهره گیری نمود،

Indictor  شاخص ابزار بازنمایی یا عینی کردن  یک مفهوم انتزاعی با ذهنی می باشد . (ادامه نمونه متن)

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 213

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

 

 

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com